← Tất cả bài viết

Tết Đoan ngọ mùng 5 tháng 5: tết diệt sâu bọ

Mùng 5 tháng 5 âm lịch là Tết Đoan ngọ, dân gian gọi là tết diệt sâu bọ. Ý nghĩa, phong tục buổi sáng, mâm cúng ba miền và ngày dương lịch ba năm tới.

Tranh sơn mài khay đỏ bày bát cơm rượu nếp, đĩa bánh tro gói lá, đĩa mận và vải, bó lá thuốc, phía sau là mặt trời vàng trên sông núi

Sáng mùng 5 tháng 5 âm lịch, nhiều gia đình Việt ăn một bát cơm rượu nếp và ít hoa quả ngay khi vừa thức dậy. Đó là Tết Đoan ngọ, dân gian quen gọi là tết diệt sâu bọ.

Rơi vào ngày nào

Tết Đoan ngọ là ngày 5 tháng 5 âm lịch. Ngày dương lịch ba năm tới, tính theo giờ Việt Nam:

Năm âm lịch Ngày âm Ngày dương
Đinh Mùi 5/5 Thứ Tư, 09/06/2027
Mậu Thân 5/5 Chủ nhật, 28/05/2028
Kỷ Dậu 5/5 Thứ Bảy, 16/06/2029

Năm Mậu Thân 2028 có tháng 5 nhuận. Qelunai tính Tết Đoan ngọ theo tháng 5 thường, không tính lại trong tháng nhuận. Muốn biết vì sao có tháng nhuận, xem bài Rằm và mùng một.

Ý nghĩa

Cái tên “tết diệt sâu bọ” nói lên mong muốn của dịp này: mùa màng ít sâu bệnh, cả nhà khỏe mạnh.

Phong tục thường thấy

  • Ăn sáng sớm. Sáng mùng 5, người ta ăn cơm rượu nếp và hoa quả.
  • Hái lá. Có nơi đi hái lá vào giờ Ngọ (khoảng giữa trưa), hoặc nấu nước lá để tắm. Đây là tục dân gian; bài không bàn về tác dụng của việc này.
  • Cúng gia tiên. Các gia đình bày mâm cúng tổ tiên.

Lễ vật thường dùng

Các món được các nguồn cùng nhắc tới:

  • cơm rượu nếp;
  • bánh tro (còn gọi là bánh gio);
  • hoa quả theo mùa, như mận, vải.

Mỗi miền một mâm

Theo hai bài báo về mâm cúng Đoan ngọ ba miền:

  • Miền Bắc thường có mận, vải, bánh gio và rượu nếp.
  • Miền Trung có chè kê và thịt vịt.
  • Miền Nam có bánh ú tro, chè trôi nước và xôi gấc.

Hai bài không hoàn toàn giống nhau: có bài chia miền Trung thành hai vùng với món riêng. Mỗi nhà một nếp, nên danh sách trên chỉ để tham khảo.

Dịp lễ trong Qelunai

Lịch tháng trong Qelunai cho xem ngày âm và tiết khí của từng ngày, tính theo giờ Việt Nam ngay trên máy. Ở bản cập nhật tới, lịch sẽ đánh dấu sẵn các dịp lễ tết truyền thống, có mục Dịp lễ trong Chi tiết ngày và lời nhắc trước một ngày (mặc định tắt). Muốn tra nhanh ngày âm của một ngày bất kỳ, hãy dùng trang Lịch âm.

Nguồn tham khảo

Bài viết mang tính tham khảo văn hoá, không phải lời khuyên chuyên môn. Hình minh hoạ do AI vẽ.