Giờ hoàng đạo là gì và đọc thế nào cho đúng
Một ngày có 12 giờ theo địa chi, trong đó 6 giờ được lịch xưa gọi là hoàng đạo. Bài này giải thích cách tính, cách đọc trên lịch và những điều nên biết trước khi dùng.
Mở một trang lịch âm, bạn thường thấy dòng “Giờ hoàng đạo: Tý, Sửu, Mão, Ngọ, Thân, Dậu”. Nhiều người dựa vào đó để chọn giờ xuất hành hay làm lễ. Vậy giờ hoàng đạo là gì, và vì sao mỗi ngày lại khác nhau?
Một ngày có 12 giờ, không phải 24
Lịch truyền thống chia một ngày đêm thành 12 khung giờ. Mỗi khung dài khoảng hai tiếng và mang tên một địa chi:
- Tý: 23:00–01:00
- Sửu: 01:00–03:00
- Dần: 03:00–05:00
- Mão: 05:00–07:00
- Thìn: 07:00–09:00
- Tỵ: 09:00–11:00
- Ngọ: 11:00–13:00
- Mùi: 13:00–15:00
- Thân: 15:00–17:00
- Dậu: 17:00–19:00
- Tuất: 19:00–21:00
- Hợi: 21:00–23:00
Ở Việt Nam, các khung giờ này tính theo giờ Việt Nam (UTC+7), giống cách lịch Việt tính ngày âm. Giờ Tý vắt qua nửa đêm. Khoảng 23:00–24:00 thuộc giờ Tý của ngày đang xem hay của ngày hôm sau thì mỗi trường phái nói một khác, chưa có cách hiểu thống nhất.
Mười hai vị thần, sáu tốt sáu xấu
Mỗi khung giờ được gán một trong 12 “trực thần”, luôn theo đúng thứ tự này:
- Thanh Long (hoàng đạo)
- Minh Đường (hoàng đạo)
- Thiên Hình (hắc đạo)
- Chu Tước (hắc đạo)
- Kim Quỹ (hoàng đạo)
- Kim Đường, còn gọi là Bảo Quang (hoàng đạo)
- Bạch Hổ (hắc đạo)
- Ngọc Đường (hoàng đạo)
- Thiên Lao (hắc đạo)
- Huyền Vũ, có sách in là Nguyên Vũ (hắc đạo)
- Tư Mệnh (hoàng đạo)
- Câu Trận (hắc đạo)
Sáu thần được gọi là hoàng đạo (đường vàng), sáu thần còn lại là hắc đạo (đường đen). Khung giờ rơi vào thần hoàng đạo thì gọi là giờ hoàng đạo. Vì vậy ngày nào cũng có đúng sáu giờ hoàng đạo và sáu giờ hắc đạo.
Vì sao mỗi ngày một khác?
Thứ tự 12 thần không đổi. Thứ thay đổi là điểm bắt đầu: Thanh Long rơi vào giờ nào. Điểm này phụ thuộc vào địa chi của ngày:
- Ngày Dần hoặc Thân: Thanh Long ở giờ Tý.
- Ngày Mão hoặc Dậu: Thanh Long ở giờ Dần.
- Ngày Thìn hoặc Tuất: Thanh Long ở giờ Thìn.
- Ngày Tỵ hoặc Hợi: Thanh Long ở giờ Ngọ.
- Ngày Ngọ hoặc Tý: Thanh Long ở giờ Thân.
- Ngày Mùi hoặc Sửu: Thanh Long ở giờ Tuất.
Từ giờ có Thanh Long, bạn đếm tiếp theo thứ tự địa chi là ra thần của các giờ còn lại.
Ví dụ: ngày Tý có Thanh Long ở giờ Thân. Đếm tiếp: Dậu là Minh Đường, Tuất là Thiên Hình, Hợi là Chu Tước, Tý là Kim Quỹ, Sửu là Kim Đường, Dần là Bạch Hổ, Mão là Ngọc Đường, Thìn là Thiên Lao, Tỵ là Huyền Vũ, Ngọ là Tư Mệnh, Mùi là Câu Trận. Lọc ra sáu thần hoàng đạo, ta được giờ hoàng đạo của ngày Tý: Tý, Sửu, Mão, Ngọ, Thân, Dậu. Ngày Ngọ cũng cho đúng sáu giờ đó.
Vì địa chi của ngày lặp lại sau mỗi 12 ngày, nên cứ 12 ngày thì danh sách giờ hoàng đạo lại quay về như cũ.
Ngày hoàng đạo khác giờ hoàng đạo
Lịch cũng ghi một ngày là “ngày hoàng đạo” hay “ngày hắc đạo”. Cách tính dùng cùng bảng 12 thần ở trên, nhưng điểm bắt đầu lấy theo tháng âm lịch, còn ô cần xem là địa chi của ngày. Một ngày hắc đạo vẫn có sáu giờ hoàng đạo, và ngược lại.
Có một chỗ dễ lệch giữa các lịch: tháng dùng để tính ngày hoàng đạo là tháng âm lịch hay tháng theo tiết khí. Khi đối chiếu những ngày mà hai cách cho kết quả khác nhau, các lịch vạn niên tiếng Việt mà nhóm Qelunai kiểm tra đều theo tháng âm lịch. Ví dụ ngày 08/11/2026 được ngaydep.com và xemlicham.com ghi là Bạch Hổ hắc đạo. Lịch Trung Quốc hoặc sách gốc có làm khác hay không thì chúng tôi chưa kiểm chứng.
Đọc giờ hoàng đạo thế nào cho hợp lý
Hoàng đạo và hắc đạo là quy ước của lịch truyền thống. Không có bằng chứng khoa học cho thấy chúng quyết định việc thành hay bại. Một vài gợi ý khi dùng:
- Xem nó như một nét văn hoá. Nhiều gia đình thấy yên tâm hơn khi làm lễ vào giờ tốt.
- Đừng để giờ hắc đạo ngăn bạn làm việc cần làm ngay, như đi khám bệnh, xử lý việc khẩn hay ký giấy tờ đúng hạn.
- Khi chọn thời điểm, hãy ưu tiên điều kiện thực tế: an toàn, sức khoẻ, thời tiết, giấy tờ và lịch của mọi người.
Xem giờ hoàng đạo trong Qelunai
Trong ứng dụng Qelunai, mục Xem ngày hiện thần của từng ngày cùng các giờ hoàng đạo, tính theo giờ Việt Nam ngay trên máy của bạn. Bạn cũng có thể tra nhanh trên trang Giờ hoàng đạo hôm nay của chúng tôi mà không cần tài khoản.
Nguồn tham khảo
- Hồ Ngọc Đức, "Vietnamese Calendar" (thuật toán lịch âm Việt Nam, giờ UTC+7)
- Âm lịch Việt Nam, trang lịch ngày 29/10/2026
- Báo Quốc tế (baoquocte.vn), "Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 1/2/2025", có đủ 12 thần giờ của ngày Tân Sửu (xem 28/10/2026)
- ngaydep.com và xemlicham.com, trang xem ngày 08/11/2026, ghi "Bạch Hổ Hắc Đạo" (xem 28/10/2026)
Bài viết mang tính tham khảo văn hoá, không phải lời khuyên chuyên môn. Hình minh hoạ do AI vẽ.